"خوش به حالت آمریکا! قصرهای قدیمی نداری"*

بخاطر كاري يكي از كتابهاي طراحي ام** را ورق مي زدم. ترجمه عنوان اين كتاب -"احياي طبيعت" طراحي فضاي سبز- است. در اين كتاب پرو‍ژه هايي بررسي شده اند كه در آنها طراحي منظر با توجه به حفظ و احياي طبيعتيست كه بنا به دلايلي ارزشمند تلقي مي شود. يكي از اين سايتهاي طراحي*** يك كارخانه قديمي گاز در سياتل آمريكاست. اين كارخانه كه امروز استفاده نمي شود مبنايي شده براي طراحي يك سايت كنار دريا ( يا رودخانه) بماند كه به نظر من آرشيتكت اين كارخانه از لحاظ بصري بسيار نازيبا و زشت است و نه تنها ارزشي بر سايت نمي افزايد كه باعث زشتي مناظر اطرافش هم مي شود اما بنا به هر دليلي اين سايت را ارزشمند تشخيص داده اند. پول داده اند به يك گروه معمار تا يك سايت در كنار اين كارخانه قديمي ( مال 100 سال پيش) طراحي كنند و مردم نشسته اند كنار دودكشهاي سياه و بي ريخت آفتاب مي گيرند. اين موضوع نشانگر اين است كه ارزش گذشته را مي دانند حتي اگر گذشته نزديك باشد.

بيچاره ها! نه كه تاريخ ندارند هر چيز مسخره اي مربوط به گذشته را حفظ مي كنند. خوشبخت ما كه آنقدر تاريخ داريم كه مي توانيم ميدان نقش جهانمان را با برج ساختن از رونق بيندازيم و ككمان هم نگزد. از كنار نقش رستممان قطار رد مي كنيم و با اينكه مي دانيم كه عبور قطار ممكن است باعث ويرانيش شود خودمان را ناراحت نمي كنيم.با این قر و فر بشینیم حرص مقبره کوفتی چهار تا شاه عوضی را بخوریم؟ مگه بیکاریم؟ ما از اين چيزها زياد داريم. در تمام پرسپوليس باستانيمان آشغال ريخته اند و روي ستونهاي هخامنشي جمشيد و اصغر يادگاري نوشته اند. اشكالي ندارد قحط بناي تاريخي كه نيست. در شهر باستاني سلطانيه وسط حفاريهاي بي دقتشان كوزه ها و اسكلتهاي هشتصد سال قبل را با كلنگ شكسته اند،بشكنند. فداي سرشان. چيزي كه زياد است كوزه و اسكلت. حالا گنج كه درنيامده از زير خاك كه قصه اش را بخوريم.

آن وقت ما به خيال خودمان باهوشترين مردم جهانيم. آمريكاييهاي بوگندو كه به اين آت و آشغالها مي چسبند خنگ و احمق هستند. نمي دانم با اين غرور و بادي كه به غبغبمان انداخته ايم تا كي مي توانيم پيش برويم. زماني مي رسد كه بجز اين نخوت غريب و "داشتم داشتم"هاي سوزناك چيزي نخواهيم داشت.

شين

* فراموش كرده ام كه اين جمله مال چه كسي بود!
**Arco Colour از سري كتابهايEnviromental Restoration - Landscape
*** Gas Works Park - Seattle by Richard Haag associates

Popular posts from this blog

- ساکن آسانسور بلوک یک

  از هر 10 باری که سوار آسانسور دفتر می‌شوم، 6 یا 7 بار با مرد مواجه می‌شوم. مرد ریزه میزه و سبزه است و شلوار رسمی و پیراهن مردانه و جلیقه می‌پوشد بدون کت. قدش خیلی کوتاه است و من به راحتی پس کله‌اش را می‌بینم. همیشه یا توی آسانسور است یا توی لابی یا در حال آمدن توی آسانسور یا خروج از آن. دیروز که بعد از قطع برق، آسانسور هنگ کرده بود و راه نمی افتاد داشت جمعیت نسبتا کلافه توی لابی را مدیریت می‌کرد که آرامششان را حفظ کنند. بعد هم که آسانسور بالاخره درست شد، ایستاد و مثل پلیس یکی یکی ملت را چید توی آسانسورها.   گمانم توی آسانسور زندگی می‌کند و بازنشسته است. از آن بازنشسته‌هایی که نمی‌توانند توی خانه بند شوند و هی برای خودشان کارهای از نظر بقیه بی‌معنی می‌تراشند که خانه نباشند. بروند یک عدد نان بخرند مثلا. متاسفانه به من علاقمند شده و هر بار یک دیالوگ غیرضروری را با من شروع می‌کند و من از روی ادب و همسایگی مجبورم جوابش را بدهم با اینکه حوصله ندارم.   یک بار که دید با کلید توی دستم دگمه آسانسور را می‌زنم گفت «چه جال...
Read more

◽️روز چهلم: لذت گمشده

تو گفتی املت، من گفتم فرنچ تست.  در کافه که خانه‌ای قدیمی بود، نشسته بودیم. هوا کمی گرم بود. زور اسپلیت و کولر به دم داخل سالن شلوغ نمی‌رسید.  صبحانه را که آورد یک برش از فرنچ تست خوردم. خیلی خوشمزه بود ولی باز هم آن طعم گمشده سالیان دور را نداشت. طعمی که دنبالش می‌گشتم مال کودکیهای دورم و قبل از بیماری دایی کوچکم بود. حتی شاید مال قبل از مرگ دایی بزرگم که دیگر می‌شود ۴۰ سال که مرده‌است.  نانی* که در ترکیه به طور معمول خورده می‌شود نان حجیمی از آرد سفید است که حتما و هر روز تازه خريده می‌شود. کسی در ترکیه نان مانده نمی‌‌خورد. هر روز یکی می‌رود به Fırın که شبیه مغازه‌های نان فانتزی ماست و به اندازه مصرف روز نان می‌خرد.  در آن تابستانهایی که ما بچه بودیم و زندگی هنوز شیرین و دلربا بود، مادربزرگم نانهایی که از روز قبل می‌ماند برش می‌زد و چیزی شبیه فرنچ تست ازش درست می‌کرد. اصلا نمی‌دانم که چطور درستش می‌کرد چون ۴۰ سال است دارم دنبال آن طعم گمشده می‌گردم و هیچ چیزی شبیه آن نشده.  نانهایی که مادربزرگم سرخ می‌کرد برشته بود و حالت کرانچی داشت و من هر بار نان را در مخلو...
Read more

◽️اگر جنگ خوب بود…

نمی‌دانم روز عوض کردن ملحفه‌هاست یا نه. ملحفه‌ها را یک هفته در میان عوض می‌کنم. روبالشی‌ها را هر هفته. حالا روزش را گم کرده‌ام.  دیروز شازده پیغام گذاشته بود. گفته بود مادرم التماس می‌کند بیا. می‌گوید که نان خالی با آب می‌خوریم ولی تو بیا. به خاطر قطع شدن واتزاپ چند روزی از خانواده‌اش بیخبر بوده تا اینکه آمده سر پروژه. موقع بمباران زندان اوین همانجا بوده. گفته بود وحشتناک بود. خدا کند جنگ تمام شود خانم مهندس. اگر جنگ خوب بود که ما اینطور آواره نبودیم دور از مادر و پدر و زن و بچه.  آخر پیغامی که برایش می‌گذارم یک قطره اشک می‌ریزد روی گونه‌ام. می‌گویم شازده برای وطن خودم و برای وطن تو آرزوی صلح پایدار دارم. جنگ نفرین است. لعنت است.  ساعت ۷/۵ صبح دیروز رسیدم خانه. پرده‌ها را زدم کنار. شمعدانی‌ها در عزای نبودنم لابد، سراسر رخت زرد پوشیده بودند. در خانه خنک دور از آفتاب برای چه خودشان را نابود کرده بودند؟ گلدانشان را بردن بالکن و برگهای زرد و گلهای در غنچه خشک شده را چیدم. گلدانم شکل تهران بعد از جنگ شد. با دو شاخه زنده و برگها و گلها و غنچه‌های از دست رفته و تک و توک برگ جو...
Read more