مردم دوست دارند چه داستانهایی بخوانند؟

تازگیها کتابی را خواندم به نام "همخونه" از خانم "مریم ریاحی" این کتاب در تیراژ دو هزار جلد و قیمت 6 هزار تومن عرضه شده و در حال حاضر به چاپ دهم رسیده است. یک دوست به من امانتش داد و البته نه به عنوان یک کتاب خوب. به عنوان یک کتاب که بخوانمش و فکر کنم به این که چرا مردم این همه این داستان را دوست دارند. تصادفا کتاب طرح شیرینی دارد. ماجرای یک دختر و پسر است با تمام چاشنی های مورد پسند جامعه. عنصر اصلی عشق است و واپس زدن و با دست جلو کشیدن و با پا پس زدن.

اما جالبتر این که این کتاب با تمام هنجارهای ما هماهنگی داشت. اول این که شرایطی پیش می آید که این دختر و پسر بنا به دلایلی به عقد هم در می آیند - بنابراین از دوستیهای خیابانی اثری نیست - دوم اینکه دخترک کمی درون مایه مذهبی دارد. سوم مردهای این داستان تیپ کلاسیک مرد ایرانی هستند. - قدبلند،پرقدرت،مامان، بلاگرفته* - خلاصه کتاب با تکیه بر تمام اینها نوشته شده است.

نویسنده تصادفا دیالوگ نویس خوبی است و هر جا که پای دیالوگ به میان می آید ، چیزی کم ندارد. اما امان از توصیفهای غلط و غولوط و نثری که بعضی جاها منجر به حالت تهوع می شود. اصولا به نظر من از این کتاب 600 صفحه ای متوسط - از نظر من که واقعا اشتباهات فاحشی در نثرش می دیدم - می شد به یک کتاب 200 صفحه ای پر کشش و خوب تبدیل شود. البته به نظر می آید که حتی در این مقوله هم آدمهای زیادی با من موافق نباشند.

ایرادهای این کتاب اول همان ایراد کلاسیک تمام رمانهای زرد بود. دختری که از فرط زیبایی به ماه می گوید تو نیا من آمدم. آنقدر تودل برو و خوشگل است که هر مردی که او را می بیند در دم عاشقش می شود و خواستگاری می کند. مردی که سمبل زیبایی مردانه و کمال است. جاذبه اش دخترها را آنی گرفتار می کند. پول هم که چاشنی این داستان است و شکر خدا به وفور هست و پیدا می شود.
با این همه من خواندن این کتاب را دوست داشتم. گفتگوهای دخترانه و ماجرای پر کشش داستان مرا با خودش کشاند. به نظرم این کتاب ، همانطور که گفتم ، اگر این همه روده درازی و کمال نچسب در شخصیتهایش نداشت ، قابلیت تبدیل شدن به یک قصه خوب را داشت. از اشتباهات فاحش نثرش همین را بگویم که " پسر در نگاهش خصم موج می زد " دیگر بروید تا آخر.

بهرحال می خواستم بگویم که مهم نیست که نویسنده های روشنفکر ما در کجای این ادبیات ایستاده اند. مردم با دهن کجی به همه اینها ادبیات دیگری را می پسندند و می خوانند. حالا هی فکر می کنم که چطور می شود که پل بزنیم از پسند مردم به ادبیاتی درست؟ چطور می شود سلیقه فرهنگی مردم را بالا ببریم که به هر مزخرف هپی اندی** راضی نشوند؟ سهم ما کدامست؟

* بخشی از دیالوگ ادنا مود کارتون دوبله شگفت انگیزها
** happy end یعنی پایان خوش

پ.ن. مربوط با همین موضوع استقبال از رمان ایرانی و عامه پسند

Popular posts from this blog

◽️روز شانزدهم: اکسپکتو پاترونوم*

دور میز نشسته بودیم چای می‌خوردیم و حرف حیوان خانگی بود. من داشتم از کارهای گربه‌ها می‌گفتم که دخترک با جدیت وارد بحث شد که بهترین حیوان خانگی مار است.  من دختر داشتن را بلد نیستم.  جدیت و اعتماد به نفس و درخشش چشمهایش ذوبم کرد. ادامه داد: «من عاشق مارم چون نماد تیم من مار است.»گفتم: «کدام تیم؟» مادرش جواب داد: «هری پاتر.» به دخترک گفتم: «واقعا توی تیم اسلیترینی؟» که تازه توجه دخترک به من جلب شد.  بقیه صحبت را بدون ما داشتند ادامه می‌دادند. دخترک چندتایی سوال هری پاتری عمیق از من پرسید تا به این نتیجه برسد که لیاقت سوال بعدی‌اش را دارم یا نه. سرآخر تکیه داد عقب و گفت: «تو توی کدوم تیمی خاله؟» نه اینکه تو طرفدار کدام تیم هستی، تو توی کدام تیم هستی؟!  احساس کردم در آن سرسرای بزرگ با شمعهای معلق توی فضا نشسته‌ام و کلاه گروه‌بندی روی سرم است و هم گیجم و هم مبهوت. من توی کدام تیمم؟ من من کردم چون بعد از این همه سال فن هری پاتر بودن هیچوقت خودم را در هیچ تیمی تجسم نکرده بودم. برای من کتابها، دنیای جذابی بود که از بیرون دنبالش می‌کردم. دخترک اما توی آن دنیا بود. تیم‌اش ه...
Read more

- ساکن آسانسور بلوک یک

  از هر 10 باری که سوار آسانسور دفتر می‌شوم، 6 یا 7 بار با مرد مواجه می‌شوم. مرد ریزه میزه و سبزه است و شلوار رسمی و پیراهن مردانه و جلیقه می‌پوشد بدون کت. قدش خیلی کوتاه است و من به راحتی پس کله‌اش را می‌بینم. همیشه یا توی آسانسور است یا توی لابی یا در حال آمدن توی آسانسور یا خروج از آن. دیروز که بعد از قطع برق، آسانسور هنگ کرده بود و راه نمی افتاد داشت جمعیت نسبتا کلافه توی لابی را مدیریت می‌کرد که آرامششان را حفظ کنند. بعد هم که آسانسور بالاخره درست شد، ایستاد و مثل پلیس یکی یکی ملت را چید توی آسانسورها.   گمانم توی آسانسور زندگی می‌کند و بازنشسته است. از آن بازنشسته‌هایی که نمی‌توانند توی خانه بند شوند و هی برای خودشان کارهای از نظر بقیه بی‌معنی می‌تراشند که خانه نباشند. بروند یک عدد نان بخرند مثلا. متاسفانه به من علاقمند شده و هر بار یک دیالوگ غیرضروری را با من شروع می‌کند و من از روی ادب و همسایگی مجبورم جوابش را بدهم با اینکه حوصله ندارم.   یک بار که دید با کلید توی دستم دگمه آسانسور را می‌زنم گفت «چه جال...
Read more

- یخچال گریان من

  زن گفت «با همین شال می خوای عکس بندازی؟ شال مشکی ندم؟» صبح شال خاکستری را از ته قفسه کشیده بودم بیرون که شال داخل دفتر پلیس+10 را سرم نکنم. گفتم «نه همین خوبه.» موهایم را چپاندم توی شال و دور صورتم مرتبش کردم. این شال را مادرم سالها پیش از ترکیه برایم آورده، الان کهنه شده ولی خاکستری و پفی بود و من دوستش داشتم. به خاطر مچاله شدن ته قفسه طبعا مثل این بود که از دهان گاو بیرون کشیده باشمش. با این حال فرقی نمی کرد. دیگر قرار نبود یک چیز اجباری، زیبا باشد. این همه سال هم گمانم اشتباه کردیم که هم مدارا کردیم و هم با شالهای رنگارنگ، شکل زیبایی به آن دادیم. باید می گذاشتیم همان چیزی که هست باشد. اجباری. زشت. چروکیده. بی‌اساس و بی‌مورد. عکس را انداختم. اثر انگشت نخواست. لابد توی سیستم داشت. بعد باید می رفتم معاینه چشم که بتوانم موفق شوم و خودم را به ثبت برسانم و گواهینامه رانندگی ام را تمدید کنم. چشم چپم که در مطب اپتومتریست قبلی به چشم عقاب پهلو می زد، یاری نکرد که علامتها را بخوانم. دوباره شدم «رانندگی با عینک» عجیبش ای...
Read more