...... روزنگار خانم شین .....

  زن گفت «با همین شال می خوای عکس بندازی؟ شال مشکی ندم؟» صبح شال خاکستری را از ته قفسه کشیده بودم بیرون که شال داخل دفتر پلیس+10 را سرم نکنم. گفتم «نه همین خوبه.» موهایم را چپاندم توی شال و دور صورتم مرتبش کردم. این شال را مادرم سالها پیش از ترکیه برایم آورده، الان کهنه شده ولی خاکستری و پفی بود و من دوستش داشتم. به خاطر مچاله شدن ته قفسه طبعا مثل این بود که از دهان گاو بیرون کشیده باشمش. با این حال فرقی نمی کرد. دیگر قرار نبود یک چیز اجباری، زیبا باشد. این همه سال هم گمانم اشتباه کردیم که هم مدارا کردیم و هم با شالهای رنگارنگ، شکل زیبایی به آن دادیم. باید می گذاشتیم همان چیزی که هست باشد. اجباری. زشت. چروکیده. بی‌اساس و بی‌مورد. عکس را انداختم. اثر انگشت نخواست. لابد توی سیستم داشت. بعد باید می رفتم معاینه چشم که بتوانم موفق شوم و خودم را به ثبت برسانم و گواهینامه رانندگی ام را تمدید کنم. چشم چپم که در مطب اپتومتریست قبلی به چشم عقاب پهلو می زد، یاری نکرد که علامتها را بخوانم. دوباره شدم «رانندگی با عینک» عجیبش ای...

  از هر 10 باری که سوار آسانسور دفتر می‌شوم، 6 یا 7 بار با مرد مواجه می‌شوم. مرد ریزه میزه و سبزه است و شلوار رسمی و پیراهن مردانه و جلیقه می‌پوشد بدون کت. قدش خیلی کوتاه است و من به راحتی پس کله‌اش را می‌بینم. همیشه یا توی آسانسور است یا توی لابی یا در حال آمدن توی آسانسور یا خروج از آن. دیروز که بعد از قطع برق، آسانسور هنگ کرده بود و راه نمی افتاد داشت جمعیت نسبتا کلافه توی لابی را مدیریت می‌کرد که آرامششان را حفظ کنند. بعد هم که آسانسور بالاخره درست شد، ایستاد و مثل پلیس یکی یکی ملت را چید توی آسانسورها.   گمانم توی آسانسور زندگی می‌کند و بازنشسته است. از آن بازنشسته‌هایی که نمی‌توانند توی خانه بند شوند و هی برای خودشان کارهای از نظر بقیه بی‌معنی می‌تراشند که خانه نباشند. بروند یک عدد نان بخرند مثلا. متاسفانه به من علاقمند شده و هر بار یک دیالوگ غیرضروری را با من شروع می‌کند و من از روی ادب و همسایگی مجبورم جوابش را بدهم با اینکه حوصله ندارم.   یک بار که دید با کلید توی دستم دگمه آسانسور را می‌زنم گفت «چه جال...

تو گفتی املت، من گفتم فرنچ تست.  در کافه که خانه‌ای قدیمی بود، نشسته بودیم. هوا کمی گرم بود. زور اسپلیت و کولر به دم داخل سالن شلوغ نمی‌رسید.  صبحانه را که آورد یک برش از فرنچ تست خوردم. خیلی خوشمزه بود ولی باز هم آن طعم گمشده سالیان دور را نداشت. طعمی که دنبالش می‌گشتم مال کودکیهای دورم و قبل از بیماری دایی کوچکم بود. حتی شاید مال قبل از مرگ دایی بزرگم که دیگر می‌شود ۴۰ سال که مرده‌است.  نانی* که در ترکیه به طور معمول خورده می‌شود نان حجیمی از آرد سفید است که حتما و هر روز تازه خريده می‌شود. کسی در ترکیه نان مانده نمی‌‌خورد. هر روز یکی می‌رود به Fırın که شبیه مغازه‌های نان فانتزی ماست و به اندازه مصرف روز نان می‌خرد.  در آن تابستانهایی که ما بچه بودیم و زندگی هنوز شیرین و دلربا بود، مادربزرگم نانهایی که از روز قبل می‌ماند برش می‌زد و چیزی شبیه فرنچ تست ازش درست می‌کرد. اصلا نمی‌دانم که چطور درستش می‌کرد چون ۴۰ سال است دارم دنبال آن طعم گمشده می‌گردم و هیچ چیزی شبیه آن نشده.  نانهایی که مادربزرگم سرخ می‌کرد برشته بود و حالت کرانچی داشت و من هر بار نان را در مخلو...

به نظرم اگر همه مردهای جهان، جمله خشمگین ریچل در فرندز را سرلوحه زندگی‌شان قرار بدهند، نیمی از اختلافهای زن و مردها کاهش پیدا خواهد کرد.  بدن زن، در مقایسه با بدن مرد پیچیده‌تر است و چرخه ماهانه هم یک نوسان هورمونی دائم به این بدن پیچیده اضافه می‌کند. این تازه وضعیت نرمال یک زن سالم است. داستانی طبیعی مثل حاملگی هم در همین بدن اتفاق می‌افتد که کلا یک ساز علیهده را در بدن زن را آغاز می‌کند.  اول بدن تشخیص تهاجم توسط عنصر خارجی می‌دهد و شروع می‌کند به دفاع از خودش، در نتیجه‌اش حال بد ماههای اول می‌آید و تهوع و ویار.  بعد از ۲-۳ ماه بدن می‌پذیرد که این بچه است و باید حمایت و تغذیه‌اش کند و از آن طرف بام می‌افتد و هر چه وارد بدن مادر می‌شود دودستی تقدیم موجود تازه می‌کند، چنان سیلاب هورمونی در خون مادر راه می‌اندازد که چهره شاداب و صورت براق و حال خوب همراه خودش می‌آورد. با زایمان، بدن نامرد، بدون اینکه به مادر تازه گیج فرصت اندک حال خوب بدهد، جریان هورمون را قطع می‌کند، یک بچه شاکی از دنیا آمدن هم می‌دهد توی بغلش. روزهای بعد از زایمان سختترین وقت برای زن است. سزارینی‌ها که...

تقدیم به زهرا ح. و هر کس دیگری که آنقدر هنرمند است که اندوهش را پنهان کند.  ازش می‌پرسند: «پس چرا اینقدر غمگین می‌نویسی؟»  جواب می‌دهد: « غمگینم، خیلی وقتها هم غمگینم.» من قدیمها در برابر این سوال دست و پایم را گم می‌کردم و هیچوقت نمی‌توانستم جوابی با این سرعت و دقت بدهم. احساس می‌کردم مچ‌ام را در حین دورویی گرفته‌اند و سعی می‌کردم از زیر جواب دادن به این سوال در بروم. ولی او فرار نمی‌کند. جواب می‌دهد و از سوال می‌گذرد. من هیچوقت ازش نپرسیدم چرا غمگین می‌نویسی.  بعد از این همه سال نوشتن و پیوسته نوشتن می‌دانم که نوشتن، از بخش درونی‌تر و اندوهگینتر من سرچشمه می‌گیرد. می‌دانم چون هر روز در آن دریاچه اندوه درونی به تصویر خودم‌ نگاه می‌کنم و از چیزی که می‌بینم می‌نویسم.  بر این دریاچه روزهای بسیاری گذشته. گاهی گردابی بوده که من نهایت تلاشم را کرده‌ام که در آن غرق نشوم و گاهی مثل همین روزها، شفاف و آرام و معصوم. انگار که هیچوقت آن تلاطمها را در زندگی من به وجود نیاورده.  در سختترین و غم‌انگیزترین بزنگاه‌های زندگی‌ام اگر توانسته‌ام بنویسم، اندوه همانجا...

گاهی یک روز یا بیشتر برای طراحی یک دیتیل کوچک در دفتر وقت می‌گذاریم. چیزی که ممکن است کسی نفهمد یا اهمیتی به آن ندهد.  شده بعضی وقتها یک روز تمام فقط یک عدد حمام را طراحی کرده‌ام. هی روشویی را جابجا کرده‌ام، فرنگی را و دوش حمام را. باز ایده‌آل نشده. پاک کرده‌ام و از اول کشیده‌ام.  اوایل که کار می‌کردم نقشه برایم فقط نقشه بود. مجموعه خطوطی بود که اشاره به چیزی می‌کرد. طراحی برایم فقط جنبه زیبایی‌ و خلاقیت داشت. بی‌آنکه بندش کنم به عملکردش یا موقعیتش. در همانها هم مهارتی نداشتم.  اولین چیزی که طراحی کردم و اجرا شد، نمای یک ساختمان بود در خیابان قنبرپور. فکر می‌کنم آن ساختمان هنوز سر جایش هست. خدا مرا ببخشد. دانشجوی سال سه یا چهار بودم. یکی گفت بیا نمای این ساختمان را طراحی کن و من گفتم «باشه» به شیوه تمام دانشجوهای هم‌نسلم. آن موقع پول اندکی گرفتم و من که عاشق خطوط منحنی بودم مجموعه‌ای از این خطوط روی نما نقاشی کردم. نه فاز ۲ بلد بودم که طراحی خودم را اجرایی کنم و نه مصالح ساختمانی را می‌شناختم. یک مغز خر خورده‌ای هم راست راستی رفت آن قوس و قزح‌ها را روی نمای ساختمان پیاد...

چند سال پیش، معلم چهارم دبستانم را در اینترنت پیدا کردم. اسمش را می‌گذارم خانم ب. من این خانم ب را خیلی دوست داشتم به وقتش. در بزرگسالی من و پیری او ولی معادله‌ جور دیگری بود. یادم هست توی چت از من پرسید: «چه خبر؟» من گفتم آرشیتکتم، ازدواج کرده‌ام، جدا شده‌ام و یک پسر دارم. خلاصه اخبار.  پرسید بچه پیش چه کسی است؟ گفتم با من است. خانم معلم چهارم دبستانم گفت: « غلط است!»  انگار پای تخته ایستاده باشم به حل کردن یک مساله ریاضی! چی غلط است بزرگوار؟  بعد توضیح داد که زن نباید مسئولیت بچه و زندگی و کار را به عهده بگیرد چون فرسوده می‌شود و باید می‌دادم بچه را بابایش بزرگ کند.  ببخشید خانم معلم اگر پدر بچه‌ام، بچه را نمی‌خواست باید بچه‌ام را می‌انداختم توی جوب؟ یا باید اجازه می‌دادم مادر پدرش در بی‌علاقگی مطلق و از سر ناچاری بچه‌ام را با آن قوانین قرون وسطی بزرگ کند؟ بعد این زندگی می‌شد برای من؟  خانم ب نه می‌دانست شرایط من چیست و نه حتی درست من را می‌شناخت، اما عادت معلم بودن از جانش بیرون نرفته بود. انگار فقط او بود که درست و غلط ماجرا را می‌دانست و من هنوز آن بچه ...

چند روز پیش سه نفر از اداره آب با دیلم و آچار ظاهر شده‌اند که فشار آب ورودی مجتمع را کم کنند. مدیر ساختمان مقاومت کرده. نفری یک تومن رشوه داده تا صورت مساله را پاک کند و کارمندان سازمان آب هم با رشوه‌ای در جیب و لبخندی بر لب راهشان را کشیده‌اند و رفته‌اند. من نفهمیدم آیا ۱ میلیون تومن اصلا الان پولی هست که کسی به خاطرش از انجام کاری صرفنظر کند؟ یعنی حتی به خاطر این مایع حیات هم کسی حاضر نیست شغلش را درست انجام دهد؟  نه سراغی از استخر گرفته‌اند و نه چیزی دیگر. سازمان آب گفته بروید فشار آب را کم کنید. رفته‌اند و دراز دراز برگشته‌اند. پرسیدم کم کردن فشار آب چه اثری دارد وقتی منبع و پمپ داریم؟ به نقل از مسئول تاسیسات گفتند که وقتی حجم آب ورودی کم می‌شود دیگر منبع پر نمی‌شود و ممکن است دچار کمبود آب شویم. فعلا تا اینجای کار ۳ تومن خرج کرده‌ایم که بتوانیم با فشار قبلی آب داشته باشیم. سرانه مصرف آب مجتمع نفری ۲۵۰ لیتر است. اول که شنیدم دود از گوشهایم بلند شد. بعد یادم افتاد که این چیلرها و آن برجهای خنک‌کن غول‌آسای توی حیاط که در ماههای گرم سال صدای رودخانه وحشی از خودشان خارج می‌...

همسایه زنگ زد که بیا برویم توی حیاط راه برویم. تعطیلی استخر، بدن‌درد و کمبود معاشرت در پی داشته برای ما طبعا.  سرشار بود از اضطراب. گفت آنقدر نگرانم که شبها درست نمی‌خوابم. به همسرم گفتم خانه را عوض کنیم ولی زیر بار نرفته. وای اگر جنگ شروع شود. وای اگر همه بانکهای کشور همزمان بترکد و اصلا دسترسی به پول نقد نداشته باشیم. وای شما که خانه بیرون شهر ندارید چه می‌کنید… گفت و گفت و گفت.  تمام که شد گفتم می‌دانی مشکل کار کجاست؟ تو به خانواده کوچک خودت نگاه می‌کنی و مدام در اضطراب این هستی که چطور حفظش کنی یا در بحران سرپا نگهش داری. اما اگر مقیاس نگاهت را کمی بزرگتر کنی می‌بینی که داستان خانواده ۵ نفره تو نیست. داستان ۸۵، ۹۰ میلیون نفر انسان است که در این کشور زندگی می‌کنند. اگر پول نباشد و بانکها بترکد این مشکل فقط مال شما نیست، مال همه است. اگر کمبودی پیش بیاید مال همه است. وقتی یک مشکلی مال همه است دیگر نمی‌شود با راه‌حلهای دل‌خوش‌کنک سراغش رفت. گیرم که ۵ میلیون تومن و ۱۰ میلیون تومن پول نقد قایم کردی و به اندازه چند هفته هم کنسرو و برنج و ماکارونی و روغن انبار کردی. بعدش چ...